Ane 2005 - Nimewo 2 Pòtvwa mouvman popilè a


 

Nou ka rebati kay la !
Yon ti koze sou leta

Nan dènye tan yo gen moun k ap di, chak jou pi plis, sitou nan mouvman popilè a :"fòk nou chanje Leta a... ", ''Leta sa a gen fòs kote…" oswa ''pa gen Leta…", men malerezman koze sa yo plis sanble plenyen-dezespwa pase yo ta rezilta yon refleksyon toutbon sou Leta n'ap viv ladan l lan : Leta ayisyen an.

Leta se sitou yon lide ki pran fòm nan enstitisyon ak aparèy administrasyon yo, se pa yon bagay ou ka manyen, se yon lide yon gwoup moun k ap viv sou yon menm bout tè antann sou li, ki eskprime kijan yo dispoze viv ansanm. Men ''viv-ansanm" pa vle di pousa viv nan tèt-ansanm. Lide Leta a nan yon sosyete pote nan zantray li menm tout kontradiksyon rapò moun ak moun nan sosyete saa, rapò moun ak jan yon pwodui byen epi rapò moun ak jan byen sa yo distribiye nan sosyete saa. Kidonk Leta pa tonbe sot nan syèl, se sou chimen listwa limanite lide Leta a konstwi. Gwoup moun k ap dominen nan sosyete a toujou vle, oswa toujou rive tabli règ jwètòganizasyon Leta a nan sans enterè pa yo.

Lide Leta a vle di tou gwoup moun sa yo k ap viv sou menm bout tè sa a, deklare kwen tè sa se lakay yo, se peyi yo epi yo granmoun lakay yo. Sa vle di yo chwazi pou yo dirije, òganize lakay yo, devlope lakay yo pwoteje moun ak enterè kay yo selon prensip pa yo angranmoun, se sa yo rele prensip souverènte a ki se premye lèt nan siyati yon Leta. Men pale kesyon souverènte, vle di deja, nesesite relasyon yon Leta ak lòt. Kidonk nou ka konprann gen gwo vwazen, gen vwazen awogan, gen vwazen piyajè-dwèt-long ki pa respekte dwa granmoun lòt yo, sitou sila yo ki pi pòv yo.

Si nou dakò sou prensip nou sot di la yo, nou ka mande nou èske gen yon Leta ayisyen ? Ki sitiyasyon Leta sa, ki fòs li jounen jodi a ? Ki sans lide Leta a genyen jounen jodia pou moun k ap viv sou bout tè ki rele Ayiti a : kote kesyon ''viv-ansanm" menase tout bon, kote grandèt-majè peyi a prèske pa ekziste menm ankò, kote kapasite nou pou n dirije epi òganize lakay nou vin chak jou pi fèb ?

Se pou sa enpòtans yon refleksyon sou Leta jodi a vin tounen yon ijans, yon nesesite pou tout sitwayen, sitou pou sila yo k ap goumen anndan mouvman popilè a. jounen jodi a lè gen moun k'ap voye monte lide tankou : ''Etat de droit", ''Nouvo kontra sosyal", nèg ak fanm konsekan nan mouvman popilè a pa dwe vale lide sa yo san poze kesyon. Fòk nou pran tan gade nannan lide sa yo pou'n wè si yo pa depaman ak revandikasyon fondalnatal batay nou yo.

Ki bon jan pa, nan tèt-klè, militan mouvman popilè a dwe fè jounen jodi a nan demach pou redefini Leta a epi pou n ka bati jan nou te toujou di l yon Leta-Granmoun, yon Leta popilè epi demokratik, yon Leta ki rekonèt peyizan, ouvriye tankou sitwayen tout bon ?

Kijan pou nou rive rebati kay la, rebati yon Leta ki pa reprezante chwal papa nan lespri ankenn sitwayen men yon Leta ki nan sèvis tout sitwayen, k ap pwoteje yo epi ki kapab ba yo fyète ak diyite ?

Nimewo Kontak Popilè sa a, vle pote kèk eleman pou ankouraje refleksyon an nan mitan òganizasyon yo sou Leta epi konsa vanse, nan bon jan aksyon, nan batay pou rebati Leta sa a.

icklhaiti [ICKL HAITI]

..................................................

Nan menm nimewo sa a :

- Yon lòt Kontra Sosyal oswa yon lòt Leta nan yon lòt kalte sosyete ?

- Leta ak fonksyonman li nan peyi a

- Yon pwojè transfòmasyon Leta ayisyen

- Kisa Leta ye ?


ICKL / Adresse : 22, rue Dadjuna, Delmas 75, Delmas - HT 6120, HAÏTI
E-mail : ickl @icklhaiti.org - URL :
www.icklhaiti.org
Tous droits réservés | © ICKL 2005 | URL: http://www.icklhaiti.org
Site concu et réalisé par
Gotson Pierre du Groupe Medialternatif
Utilisation de SPIP, logiciel libre distribué sous license GPL