Ane 2006 - Nimewo 2 Ptvwa mouvman popil a


 

Nesesite pou mete kanpe kan pp la

Nan moman sa yo, nou kapab tande majorite politisyen ap site toutan mo pp. Pafwa yo di, se yo ki pt pawl pp la. Pa fwa genyen ki di pp la avk yo e se pou pp y ap travay. Tout politisyen genyen fraz sa yo. Pandansetan tout ap milite nan yon menm peyi ki rele Ayiti se sa tout moun konnen !

Ki sa pp la ye ?

Yon pp se yon gwoup moun k ap viv menm kote e ki pataje kk bagay ansanm tankou : lang, relijiyon, kwayans, kilti elt. Sa vle di se tout moun nan peyi a kelkeswa nan klas li ye a. Tankou l yo di yon sl peyi, yon sl pp. L sa nou kapab di se yon Nasyon. L mesye politisyen yo di pp, sou kiys y ap pale ? Eske nan politik pp vle di yon lt bagay ? E kisa yon kan pp ye ? Fk nou reflechi sou bagay sa yo.

L politisyen yo di pp, yo ta vle w l sa, klas defavorize yo ak klas mwayn nan pafwa. Men yo konsidere klas mwayn yo km klas k ap monte, sa vle di yon ban n moun k ap f ef pou yo vin rich. Men tou, sa pa vle di klas defavorize yo pa f ef, men ef l yo konn nil pi souvan. Elit entelektyl la f pati klas mwayen yo. Yo w moun rich yo tou. Nan sans sa, nou kapab di, pp pa vle di nasyon an jeneral. Sa vle di yon nasyon genyen yon sans pi laj. L sa se tout moun nan yon peyi : boujwa oubyen rich, pv oubyen entelektyl, katolik, vodouyizan, pwotestan, moun ki konn pale kreyl ak moun ki konn pale franse.

Pou yon kan pp menm, nou kapab di se yon inite tout bon nan mitan tout moun ki nan pp la, espesyalman moun ki nan klas defavorize yo ak entlektyl yo. Ti machann, ouvriye, technisyen, pwofes, fonksyon, elt.. se yo ki kapab nan kan pp la. Se yon kan pp k ap kapab goumen kont fs kote nan mitan nasyon an, pou mete kanpe yon peyi djanm, solid ki chita sou baz inite.

Eske pat janm gen yon Kan Pp an Ayiti ?

Si zanst nou yo te rive mete blan franse dey pou yo f premye janvye 1804, nou ka di sa se te yon prv ki montre n te gen yon kan pp (esklav, afranchi, milat) malgre pt ko gen sa yo rele nasyon an. Men yo te rive reyalize objektif yo kan menm malgre tout bary ki te bare yo.

Kan pp la kapab gen yon ideyoloji ki mete l kanpe epi k ap f l viv tou. Pakt lt ideyoloji k ap travese nan mitan pp la ka kreye pwoblm. Kan pp la dwe gen yon bon tt ki yon vizyon di ki kote l vle rive. Tt sa kapab kolektif ( ganizasyon yo) ; li kapab endividiyl tou (yon vr popilis) Eske se twp ideyoloji politik ki genyen ki f pa kapab gen yon kan pp ? Oubyen tou, ske se paske poko gen yon ideyoloji ki kwafe tout gwoup yo ?

Ki nesesite ki genyen pou ganize kan pp la ?

Nan moman n ap travse yo la, nou w li plis pase enptan pou mete kanpe tout bon vre kan pp la. Pou l pran nt, veye revandikasyon, batay pou mete kanpe yon Leta djanm. Pou kapab genyen yon inite nan mitan nasyon an, pou kapab gen pwogr nan tout bagay (politik, sosyal, ekonomik elt.) epi pou gen resp sou plan nasyonal ak entnasyonal, se yon kan pp slman ki kapab bay tout sa. Men tou li neses pou gen kan pp la pou l di non ak politisyen tradisyonl dwatgch k ap koupe rache depi lontan nan peyi epi ki mete divizyon nan mitan nasyon an. Fk kan pp la kanpe.

Ki tantativ ki te genyen ?

Nou kapab di, batay sa te gen moun ki te pran tt li deja. Gen ladan yo ki chanje kan epi ki menm vin kont lit pp la, genyen ki mouri nan move kondisyon. Se Kiys k ap pran devan koulye a ? Ak ki ideyoloji tou yo pral mete l kanpe ? Nan fen syk ki sot pase la, 98 rive 2000 nou te konn tande pale de "Koze Pp" ki te rasanble majorite peyizan ak lt moun nan klas defavorize yo. Koze Pp te gentan f gwo ekla sou tout peyi Dayiti, men depi apr lanm Jean L. Dominique nou pa preske tande pale de li ank. Eske li la toujou ?

Lt pwoblm ki bloke pwosesis pou mete kanpe kan pp la, se yon pwoblm lid. An Ayiti, gen anpil politisyen men genl pa gen lid. Eske pa gen lid kolektif ? Tankou ganizasyon ak enstitisyon yo. Wi gen anpil ! Men ske yo gen lidchip pou kmanse ak travay sila. E politisyen yo ?

Nou pap di pa gen lid kolektif, men gen anpil dout sou yon lid endividyl ki ka kmanse ak travay sa. Paske kounye a mas popil yo vin pa f psonn politisyen konfyans ank apr tout vye er yo f devan mas yo. Epi kounye mete kanpe yon kan pp nan yon peyi kote kriz politik fin dechire tt tout moun nan mas yo, pa yon bagay fasil. Se pa yon bagay jodi ak demen. Men sa ap mande anpil tan, anpil sansibilizasyon, mobilizasyon, fmasyon ak enfmasyon.

icklhaiti [ICKL HAITI]

..................................................

Nan menm nimewo sa a :

- Pozisyon Batay Ouvriye sou konstriksyon Kan pp la

- Ki konpozisyon sosyal Kan popil a, ki liy estratejik li, ki lit ki pou mennen ?


ICKL / Adresse : 22, rue Dadjuna, Delmas 75, Delmas - HT 6120, HATI
E-mail : ickl @icklhaiti.org - URL :
www.icklhaiti.org
Tous droits rservs | ICKL 2005 | URL: http://www.icklhaiti.org
Site concu et ralis par
Gotson Pierre du Groupe Medialternatif
Utilisation de SPIP, logiciel libre distribu sous license GPL